A po jetojmë në një simulim? Një studim i ri shkencor e rindez debatin

Ka një pyetje që herë pas here rishfaqet, ndoshta natën, kur koka juaj është e lodhur dhe realiteti duket paksa i çorientuar: po sikur e gjithë kjo të ishte një simulim? Jo një ëndërr, jo një halucinacion, por një program gjigant kompjuterik. Një ide që duket se ka dalë direkt nga Matrica, megjithatë për vite me radhë është përplasur nëpër diskutime filozofie, fizikë dhe në dhomat e bareve.

Megjithatë, tani po ndodh diçka interesante. Një grup studiuesish të udhëhequr nga fizikani teorik Mir Faizal kanë vendosur ta marrin seriozisht këtë çështje, pa pilula të kuqe ose blu, por me formula, teorema dhe shumë durim. Dhe përfundimi në të cilin arrijnë është mjaft i qartë: jo, Universi ynë nuk është një simulim.

Ideja se gjithçka është e rreme buron larg nga filmat.

Teoria e simulimit nuk lindi për të na bërë të dyshojmë te luga në tavolinë. Në vitin 2003, filozofi Nick Bostrom hipotezoi se një qytetërim i përparuar teknologjikisht mund të ketë mjetet për të simuluar universe të tëra, të kompletuara me vetëdije. Nuk ishte fantastiko-shkencore, por një argument logjik: nëse teknologjia vazhdon të përparojë, pse ta përjashtojmë këtë mundësi?

Që aty, ideja filloi të qarkullonte. Disa e morën si një provokim filozofik, të tjerë si një shpjegim alternativ për gjithçka që nuk e kuptojmë. Në mes, ne, që herë pas here e shikojmë botën dhe mendojmë: A mund të jetë kjo e gjitha?

Kur fizika hyn në skenë dhe e çmonton idenë e realitetit të programuar

Puna e Faizal dhe ekipit të tij fillon nga një pikë shumë konkrete: struktura e thellë e realitetit. Sipas disa teorive të gravitetit kuantik, hapësira dhe koha nuk janë blloqe ndërtimi themelore, por dalin nga diçka më abstrakte, një lloj informacioni “i pastër”. Një koncept që kujton mendimin e Platonit dhe jo atë të një inxhinieri kompjuterash.

Dhe është pikërisht këtu që simulimi fillon të plasaritet. Sepse nëse Universi do të ishte vërtet një program, ai duhet të ishte plotësisht i përshkrueshëm nga llogaritjet. Por nuk është. Studiuesit tregojnë se ka aspekte të realitetit që i shpëtojnë çdo algoritmi, madje edhe duke përdorur teoremën e famshme të paplotësisë së Gödel. Prandaj: as superkompjuteri më i fuqishëm nuk mund të përmbajë gjithçka që e bën botën tonë… reale.

Faizali e thotë troç: një teori fizike vërtet e plotë nuk mund të jetë vetëm llogaritëse. Ajo kërkon diçka që shkon përtej kodit, përtej udhëzimeve, përtej vetë idesë së një programi.

Pse kjo përgjigje na shqetëson më shumë sesa mendojmë

Ka një arsye pse hipoteza e simulimit na magjeps kaq shumë. Nuk është vetëm teknologji, është një çështje emocionale. Të menduarit se gjithçka është “e rreme” lehtëson barrën, e bën dhimbjen më të largët, zgjedhjet më pak përfundimtare. Por në të njëjtën kohë, na heq diçka: përgjegjësinë e të qenit vërtet këtu.

Ky hulumtim jo vetëm që tregon se nuk jetojmë në një lojë video kozmike, por na kthen në tokë. Një botë e papërsosur, e ndërlikuar, ndonjëherë frustruese, por autentike. Nuk ka nivel tjetër për t’u zhbllokuar, as një buton rivendosjeje. Ky realitet ekziston, me gjithë kompleksitetin e tij të paprogramueshëm.

Dhe ndoshta kjo është pikërisht pika më qetësuese./Lajmi i Fundit