Shkencëtarët zbulojnë se bërthama e Tokës mund të përmbajë 45 oqeane hidrogjeni

Imagjinoni të gjitha oqeanet e Tokës, të cilat mbulojnë rreth 70% të planetit dhe përbëhen kryesisht nga hidrogjeni. Tani shumëzojeni këtë numër me nëntë. Kjo është sasia e hidrogjenit që mund të jetë e pranishme në bërthamën e Tokës, sipas vlerësimeve të fundit të studiuesve.

Dhe nëntë oqeane hidrogjeni përfaqësojnë kufirin e poshtëm të llogaritjeve të tyre. Mund të ketë 45 oqeane hidrogjeni të mbyllura në bërthamë. Me fjalë të tjera, hidrogjeni mund të përbëjë rreth 0.36%-0.7% të peshës totale të bërthamës së Tokës, sipas studimit të ri të botuar në revistën Nature Communications.

Sipas autorit kryesor Dongyang Huang, profesor i asociuar në Shkollën e Shkencave të Tokës dhe Hapësirës në Universitetin e Pekinit, sa më sipër sugjeron që Toka e ka fituar pjesën më të madhe të ujit të saj (burimi kryesor i hidrogjenit të planetit) gjatë formimit të saj, jo më vonë përmes përplasjeve të kometave që do të kishin lënë ujë në sipërfaqen e saj, siç kanë spekuluar disa shkencëtarë.

“Bërthama e Tokës do të kishte ruajtur pjesën më të madhe të ujit gjatë milion viteve të para të historisë së saj,” tha Huang për CNN. Manteli dhe korja janë të tjerat në bollëk. “Sipërfaqja, ku ekziston jeta, përmban më pak ujë,” shtoi ai.

Më shumë se 4.6 miliardë vjet më parë, shkëmbinjtë, gazi dhe pluhuri rreth Diellit u përplasën dhe formuan një planet të ri. Me kalimin e kohës, këto përplasje formësuan bërthamën, mantelin dhe koren e Tokës. Brenda, presionet dhe temperaturat ekstreme krijuan një bërthamë të dendur dhe të nxehtë prej hekuri dhe nikeli, e cila mbetet e lëngshme dhe është përgjegjëse për fushën magnetike të Tokës. Që hidrogjeni të përfshihej në këtë bërthamë metalike, do të duhej të ishte i disponueshëm gjatë fazës vendimtare të formimit të planetit.

Si e “panë” hidrogjenin në bërthamë

Shpërndarja e hidrogjenit brenda Tokës është thelbësore për të kuptuar evolucionin planetar dhe shfaqjen e jetës. Megjithatë, vëzhgimi i drejtpërdrejtë i bërthamës është i pamundur, pasi ajo ndodhet mijëra kilometra thellë dhe në kushte të vështira për t’u riprodhuar në laborator. Për më tepër, hidrogjeni është elementi më i lehtë dhe është jashtëzakonisht i vështirë për t’u matur me metoda konvencionale.

Për të kapërcyer këto pengesa, ekipi i kërkimit përdori një qasje të re eksperimentale në shkallë atomike. Mostrat e hekurit, që simulojnë materialin e bërthamës, u futën në një pajisje me presion të lartë dhe u ngrohën me një lazer për të riprodhuar kushtet e brendshme të Tokës. Më pas u aplikua një teknikë skanimi tomografie atomike, e cila lejon vizualizimin e strukturave tre-dimensionale dhe numërimin e atomeve individualisht.

Eksperimentet kanë treguar se hidrogjeni bashkëvepron me elementë të tillë si silici dhe oksigjeni në bërthamën metalike, me një raport pothuajse të barabartë hidrogjen/silic. Duke kombinuar këto rezultate me vlerësimet e mëparshme të përbërjes së bërthamës, shkencëtarët kanë zhvilluar një sërë të re llogaritjesh për sasinë e hidrogjenit.

Rezultatet gjithashtu japin të dhëna se si çlirimi i nxehtësisë nga bërthama në mantel mund të ketë kontribuar në krijimin e fushës magnetike të Tokës, një faktor kyç në mbështetjen e jetës në sipërfaqe. Pavarësisht rezultateve inkurajuese, studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme për të konfirmuar vlerësimet, pasi metoda mbështetet në vëzhgime indirekte dhe përfshin pasiguri rreth proceseve kimike brenda Tokës.

Informacioni nga: Eksperimentet e reja tregojnë se bërthama e Tokës mund të përmbajë “oqeane” të gjera të një elementi thelbësor për jetën Nga Mindy Weisberger