Gratë fitojnë mesatarisht 20% më pak se burrat në mbarë botën

Ndërsa paga e barabartë për punë me vlerë të barabartë është një e drejtë themelore njerëzore, për miliona gra në mbarë botën mbetet një qëllim i paarritshëm. Globalisht, gratë ende fitojnë mesatarisht 20% më pak pagë se burrat, me një hendek edhe më të madh për gratë me aftësi të kufizuara, imigrantet dhe gratë nga prejardhje minoritare.

Sipas Eurostat (të dhënat e vitit 2023), hendeku gjinor në paga arrin në 13.6%. Kjo do të thotë që gratë kanë më pak pavarësi ekonomike, më pak mundësi dhe vështirësi më të mëdha në aksesin në burime që mund të nxisin zhvillimin e tyre profesional dhe personal.

Gratë vazhdojnë të fitojnë mesatarisht 20% më pak pagë se burrat, me një hendek edhe më të madh për gratë me aftësi të kufizuara, imigrantet dhe gratë nga prejardhje minoritare.

Çfarë është hendeku gjinor në paga?

Hendeku gjinor në paga i referohet ndryshimit në pagë midis burrave dhe grave për punë me vlerë të barabartë. Nuk lidhet domosdoshmërisht me pozicionin ose orët e punës, por pasqyron pabarazi të thella dhe të vazhdueshme në mënyrën se si puna e grave vlerësohet, njihet dhe shpërblehet.

Ky boshllëk është për shkak të shumë faktorëve, duke përfshirë mbipërfaqësimin e grave në punë me paga të ulëta ose të pasigurta, diskriminimin në punësim dhe ngritje në detyrë, punën e përditshme të papaguar (mesatarisht tre orë shtesë në ditë duke u kujdesur për shtëpinë, fëmijët ose të moshuarit) dhe pagat më të ulëta.

Hendeku gjinor në paga në BE ishte 12.7% në vitin 2021 dhe nuk ka ndryshuar shumë gjatë dekadës së fundit. Kjo do të thotë që gratë fitojnë mesatarisht 13.0% më pak për orë pune sesa burrat. Hendeku i përgjithshëm gjinor në paga, i cili merr parasysh efektin e kombinuar të të ardhurave mesatare orare, orëve mesatare mujore të punuara (para çdo përshtatjeje për punën me kohë të pjesshme) dhe shkallës së punësimit, ishte 36.7% në vitin 2018. Hendeku i punësimit midis burrave dhe grave në BE ishte 10.7% në vitin 2022, me 69.3% të grave të punësuara, krahasuar me 80% të burrave (të dhënat e BE-27).

Paga e barabartë nuk është vetëm çështje drejtësie

Dita Botërore e Pagave të Barabarta (18 shtator) na kujton nevojën për veprime të përbashkëta. Pavarësisht progresit dhe legjislacionit që promovon barazinë, zbatimi mbetet sfidues. Hendeku në paga nuk është vetëm një çështje sociale, por edhe ekonomike: shfrytëzimi i plotë i potencialit të grave mund të rrisë produktivitetin, inovacionin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Barazia gjinore dhe fuqizimi ekonomik i grave janë objektiva qendrore të Axhendës 2030 të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim të Qëndrueshëm. Kombet e Bashkuara, UN Women dhe Organizata Ndërkombëtare e Punës (ILO) po bashkëpunojnë përmes Koalicionit Ndërkombëtar për Paga të Barabarta (EPIC), një partneritet ndërkombëtar që bashkon qeveritë, organizatat e punëtorëve, organizatat e punëdhënësve dhe shoqërinë civile për të mbyllur hendekun.

Mbyllja e hendekut gjinor në paga kërkon që punëdhënësit të angazhohen për politika transparente dhe të drejta pagash, të promovojnë përfaqësimin e grave në pozicione udhëheqëse, të rrisin pjesëmarrjen e grave në sektorët me kërkesë të lartë dhe me paga të larta, të mbështesin ekuilibrin midis punës dhe jetës personale përmes politikave fleksibile dhe të adresojnë stereotipet gjinore nga arsimi në vendin e punës.