Trump njofton operacionin “Liria”: SHBA do të shoqërojë anijet në Ngushticën e Hormuzit

Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara do të ndihmojnë në nxjerrjen e anijeve të bllokuara nga Ngushtica e Hormuzit duke filluar nga e hëna.

“Për të mirën e Iranit, Lindjes së Mesme dhe Shteteve të Bashkuara, ne u kemi thënë këtyre vendeve se do t’i nxjerrim anijet e tyre në mënyrë të sigurt nga këto rrugë ujore të kufizuara”, shkroi ai në rrjetet sociale, pa specifikuar se cilat vende do të përfitonin nga kjo ndihmë.

Trump tha se çdo ndërhyrje në këtë proces, të cilin e quajti “Projekti Liri”, “do të duhet të trajtohet me forcë”.

Irani e ka kufizuar rëndë trafikun përmes kësaj rruge ujore jetësore që nga fillimi i luftës në shkurt, ndërsa SHBA-të kanë zbatuar gjithashtu një bllokadë detare në portet iraniane.

Ligjvënësi i lartë iranian Ebrahim Azizi, një ish-komandant në Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit, shkroi në mediat sociale se “çdo ndërhyrje amerikane” do të “konsiderohej shkelje e armëpushimit”.

Në postimin e tij, Trump tha gjithashtu se përfaqësuesit amerikanë po zhvillonin diskutime “shumë pozitive” me Iranin dhe se këto bisedime “mund të çonin në diçka shumë pozitive për të gjithë”.

Ai shtoi se operacioni do të ishte një “gjest humanitar” i bërë në emër të SHBA-së, Iranit dhe vendeve të tjera të Lindjes së Mesme, pa specifikuar se cilat vende përfshiheshin dhe pa dhënë detaje mbi mënyrën e bashkëpunimit me Teheranin.

“Në të gjitha rastet, ata thanë se nuk do të kthehen derisa zona të bëhet e sigurt për lundrim, dhe gjithçka tjetër… Lëvizja e anijeve ka për qëllim thjesht të çlirojë njerëzit, kompanitë dhe vendet që nuk kanë bërë absolutisht asgjë të gabuar”, vijoi Trump.

Komanda Qendrore e SHBA-së bëri të ditur se rreth 15,000 personel, shkatërrues me raketa të drejtuara dhe më shumë se 100 avionë do të përfshihen në “Projektin Liri”.

Rreth 20,000 marinarë kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik që nga fillimi i luftës me Iranin, ndërsa janë shtuar shqetësimet për mungesën e furnizimeve dhe ndikimin në shëndetin fizik dhe mendor të tyre.

Rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë kalon zakonisht përmes Ngushticës së Hormuzit, dhe konflikti ka ndikuar në rritjen e ndjeshme të çmimeve globale të energjisë.

Vonë të dielën, Operacioni i Transportit Detar të Mbretërisë së Bashkuar raportoi se një anije cisternë ishte goditur nga një “predhë e panjohur” në ngushticë, duke shtuar se ekuipazhi ishte i sigurt.

Njoftimi i Trump erdhi pasi mediat e lidhura me shtetin iranian raportuan se Teherani kishte marrë një përgjigje nga SHBA-ja ndaj propozimit të tij të fundit për paqe. Sipas agjencisë gjysmëzyrtare të lajmeve Tasnim, përgjigjja ishte dërguar përmes Pakistanit dhe po shqyrtohej.

SHBA-të nuk e kanë konfirmuar zyrtarisht këtë, megjithatë Trump i tha gazetës izraelite Kan News se propozimi ishte i papranueshëm.

Sipas mediave shtetërore iraniane, plani 14-pikësh i Teheranit kërkon që Uashingtoni të tërheqë forcat nga kufijtë e Iranit, t’i japë fund bllokadës detare të porteve iraniane dhe të ndalojë të gjitha armiqësitë, përfshirë ofensivën e Izraelit në Liban. Gjithashtu kërkohet që një marrëveshje të arrihet brenda 30 ditëve.

Media shtetërore iraniane shtoi se propozimi synon që palët të përqendrohen në “përfundimin e luftës” në vend të zgjatjes së armëpushimit aktual.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, u citua të ketë thënë se “në këtë fazë, nuk kemi negociata bërthamore”.

Irani ka mohuar vazhdimisht se synon të zhvillojë armë bërthamore, duke këmbëngulur se programi i tij është për qëllime paqësore, megjithëse mbetet i vetmi shtet pa armë bërthamore që zotëron uranium të pasuruar në nivele të larta.

Të shtunën, Trump konfirmoi se SHBA-të kishin marrë propozimin e fundit iranian për paqe. Në një postim në Truth Social, ai shkroi se do ta shqyrtonte planin, por shtoi se “nuk mund ta imagjinojë që do të ishte i pranueshëm në faktin se ata ende nuk kanë paguar një çmim mjaftueshëm të madh për atë që i kanë bërë Njerëzimit dhe Botës gjatë 47 viteve të fundit”.

Duke folur më vonë me gazetarët, ai tha se i ishte prezantuar “koncepti i marrëveshjes”, duke shtuar: “Ata do të më japin formulimin e saktë tani”.

I pyetur nga BBC nëse sulmet ushtarake ndaj objektivave në Iran mund të rinisin, Trump u përgjigj se kjo ishte “një mundësi”.

“Nëse sillen keq. Nëse bëjnë diçka të keqe. Por tani për tani do ta shohim,” tha ai.

Presidenti amerikan shtoi gjithashtu se SHBA-të “nuk do të largohen” nga situata, duke theksuar: “Do ta bëjmë, kështu që askush nuk duhet të kthehet pas pas dy ose pesë vjetësh”.

Agjencitë shtetërore iraniane raportuan se propozimi i fundit i Teheranit ishte në përgjigje të një plani nëntëpikësh të SHBA-së, i cili parashikonte një armëpushim dy-mujor.