Në qendër të tokës ka maja më të larta se Everesti

Ashtu si me thellësitë e oqeanit, megjithëse për arsye të ndryshme, nuk ka asnjë mënyrë për të eksploruar fizikisht qendrën e Tokës. Ne nuk kemi një imazh të detajuar të asaj që fshihet brenda, përveç përshkrimit tradicional të teksteve shkollore të shkencës së shkollës së mesme të një kore të jashtme dhe një bërthame të brendshme “që zien”. Por kjo pamje po ndryshon gradualisht.

Siç raportoi NBC News, studiuese si Barbara Romanowicz e Universitetit të Kalifornisë, Berkeley, po përdorin valë sizmike për të hetuar brendësinë e planetit, ashtu si një ultratingull na lejon të shikojmë brenda trupit të njeriut. Dhe ajo që po zbulojnë është një botë shumë më komplekse nga sa mendohej më parë. Jo një masë uniforme, domethënë, por një peizazh të pasur, kompleks dhe dinamik, si të thuash.

Në zemër të planetit shtrihet një vargmal masiv

Manteli i Tokës nuk është aspak një strukturë e thjeshtë dhe homogjene. Analizat më të fundit sizmike tregojnë se brenda tij ekzistojnë disa shtresa që ndryshojnë papritur në thellësi prej afërsisht 400 dhe 660 kilometrash. Në këtë zonë të fundit, është identifikuar një vargmal i vërtetë nëntokësor, me maja që mund të jenë edhe më të larta se Mali Everest, i fshehur thellë brenda planetit. Edhe më thellë, rreth një mijë kilometra, është vërejtur një zonë tjetër tranzicioni që mbetet e vështirë për t’u interpretuar.

Për më tepër, manteli përshkohet nga material shumë i nxehtë, që ngrihet lart në formën e kolonave. Pak mbi bërthamë ndodhen dy masa të mëdha shkëmbore, më të dendura se pjesa tjetër e shtresave të brendshme, njëra nën Afrikë dhe një nën Oqeanin Paqësor. Ato janë të mëdha, afërsisht sa madhësia e Australisë, dhe origjina e tyre mbetet e pasigurt, pasi ato mund të vërehen vetëm në mënyrë indirekte përmes valëve sizmike.

Ngritja e këtij materiali të thellë mund të arrijë në sipërfaqe, duke shkaktuar shpërthime vullkanike jashtëzakonisht intensive, të dokumentuara në kohë të ndryshme në historinë e planetit. Prania e këtyre strukturave (dhe më shumë) pra e bën brendësinë e Tokës një nga fushat më komplekse të kërkimit gjeologjik, ende plot me zona të errëta që shkenca po përpiqet t’i sqarojë./Lajmi i Fundit