Shpellat Alimatha, parajsa nënujore ku flenë peshkaqenët, origjina, historia dhe rreziqet

Hyrja e shpellës së parë është 50 metra e thellë dhe menjëherë do të hasni koralet “magjike” që nuk kanë nevojë për dritë për të shkëlqyer. Duke kaluar nëpër të, arrini në shpellën e dytë dhe pastaj, duke zbritur në një thellësi prej 60 metrash, gjeni zgavrën e tretë. Shpellat Alimatha, në Atollin Vaav, janë të lidhura nga një rrjet tunelesh dhe përrenjsh, duke i bërë ato shumë më tepër sesa një destinacion turistik. Për t’i admiruar ato, vetëm kurioziteti nuk është i mjaftueshëm; kërkohet përvojë e gjerë.

Ato e kanë origjinën nga kreshta vullkanike e zhytur Chagos-Laccadive, që daton 66 milionë vjet më parë, nga e cila Maldivet janë një dalje. Kur vullkani u bë i fjetur dhe filloi të fundosej në oqean, shkëmbinjtë koralorë u rritën në majën e tij dhe vazhduan të zhvilloheshin për miliona vjet. Vetë Shpellat Alimatha u formuan nga shtresa mbivendosëse të fragmenteve të koraleve, rërës dhe guaskave, të formuara dhe të gërmuara nga erozioni i detit dhe baticave.

“Ato janë një mjedis magjepsës dhe ajo që i bën edhe më unikë është fakti se peshkaqenët, të cilët zakonisht nuk flenë kurrë, vijnë për të fjetur atje”, thotë Paolo Galli, profesor i plotë i Ekologjisë në Universitetin e Milanos-Bicoccës dhe me përvojë të gjerë kërkimore në Maldive: “Në një mjedis unik si ky, ne mund të studiojmë koralet e shpellave, të cilat nuk kërkojnë alga fotosintetike.” Profesor Galli e njihte mirë Monica Montefalcone: “Ajo studioi koralet dhe mblodhi seri historike nga Maldivet, një nga vendet më të mira për këtë kërkim, duke pasur parasysh se koralet janë në rrezik për shkak të rritjes së temperaturave të ujit.

“Shpellat oqeanike janë mjedise tepër interesante për biologët detarë, si Monica”, thotë Marco Anzidei, një studiues në Institutin Kombëtar të Gjeofizikës dhe Vullkanologjisë dhe instruktor zhytjeje. Ai e njihte shumë mirë studiuesen e Universitetit të Xhenovës dhe të dy kishin fituar Çmimin e Artë Trident, çmimin e dhënë nga Akademia Ndërkombëtare e Shkencave dhe Teknikave Nënujore.

“Shpellat janë mjedise të bukura dhe të rrezikshme, dhe sa më të thella të jenë, aq më të vështira janë për t’u eksploruar. Nuk duhet të hyni kurrë në një shpellë nënujore nëse nuk jeni zhytës me përvojë, por Monica ishte vërtet një eksperte.”