Është krijuar harta e parë e detajuar e materies së errët, që mbulon 800,000 galaktika

Në hartën e bazuar në të dhënat nga Teleskopi Hapësinor James Webb, materia e errët përfaqësohet midis 800,000 galaktikave.
Teleskopi Hapësinor James Webb u ka lejuar astronomëve të krijojnë një hartë të detajuar të materies së errët, duke gjurmuar shpërndarjen e saj në një rajon të qiellit që përfshin afërsisht 800,000 galaktika.
Materia e errët mbetet e padukshme sepse nuk bashkëvepron me dritën ose forma të tjera të rrezatimit elektromagnetik. Kjo do të thotë se nuk përbëhet nga grimcat e zakonshme – protone, neutrone dhe elektrone – që përbëjnë materien “normale”. Megjithatë, shkencëtarët e dinë se ekziston sepse ndikimi i saj gravitacional në univers është i fortë: vlerësohet se materia e errët tejkalon në numër materinë e dukshme me rreth pesë me një.
Si zbulohet materia e errët?
Edhe pse nuk lëshon dritë, materia e errët ndikon në lakimin e hapësirë-kohës. Përqendrime të mëdha të materies së errët, siç është e ashtuquajtura halo e materies së errët që rrethon galaktikat dhe grumbujt e galaktikave, mund të përkulin rrugën e dritës nga objektet më të largëta. Ky fenomen, i njohur si lente gravitacionale, u parashikua nga Albert Ajnshtajni që në vitin 1915 dhe është një mjet kyç për zbulimin indirekt të materies së errët, raporton Space.com.

Diferenca në rezolucion midis të dhënave të teleskopëve Hubble dhe James Webb për të njëjtin rajon
Hulumtuesit përdorën Teleskopin Hapësinor James Webb për të vëzhguar një rajon në konstelacionin Exanthos, rreth dy herë e gjysmë më i madh se Hëna e plotë siç shihet nga Toka. Rajoni u studiua për një total prej 255 orësh me Kamerën Afër Infra të Kuqe (NIRCam), pjesë e studimit ndërkombëtar COSMOS, i cili përfshin rreth 15 teleskopë, përfshirë Hubble. Vëzhgimet e përsëritura nga instrumente të ndryshme u lejojnë shkencëtarëve të kuptojnë më mirë evolucionin e galaktikave dhe rolin e materies së errët në formimin e tyre.
Harta e re
Ndjeshmëria e jashtëzakonshme e James Webb i ndihmoi shkencëtarët të krijonin një hartë me dhjetë herë më shumë galaktika sesa hartat e mëparshme të bëra me teleskopë tokësorë, dhe rreth dyfishin e numrit të regjistruar në një zonë të ngjashme nga Hubble në vitin 2007. Shpërndarja e materies së errët doli kryesisht përmes fokusimit të dobët gravitacional, shtrembërimit të padukshëm të dritës nga mijëra galaktika të largëta ndërsa kalon nëpër rajone me një përqendrim të lartë të materies së errët.

Harta e plotë e materies së errët, e paraqitur me blu. Sa më e errët të jetë bluja, aq më i madh është përqendrimi i materies së errët.
Ndërkohë, instrumenti James Webb Mid-Infrared Imazhe Radiometer (MIRI) ka ndihmuar në përcaktimin më të saktë të distancave nga galaktikat në rajon, duke forcuar besueshmërinë e hartës. Ky hartëzim i ri është një shembull tjetër se si James Webb po revolucionarizon kuptimin tonë të hapësirës, duke ofruar të dhëna të reja si mbi evolucionin e galaktikave ashtu edhe mbi natyrën e materies së errët, një nga aspektet më misterioze të universit/CNN


