Donald Trump, presidenti i një epoke të re që mbështetet te forca por rrezikon të humbasë

Në çfarë pike ndodhet lufta e parë e Donald Trump? Varet nga këndvështrimi: në planin ushtarak, gjeoekonomik apo në politikën e brendshme. Bilanci ushtarak është ai më pak problematik.

Nëse krahasohet me konflikte të mëparshme, deri tani sulmi ndaj Iranit mund të përkufizohet ende si një “operacion ushtarak i kufizuar” (për të përdorur shprehjen që përdori Vladimir Putin në fillim të luftës në Ukrainë), me një efektivitet të dukshëm në dobësimin e arsenaleve të regjimit dhe në goditjen e strukturave të tij drejtuese.

Kjo bëhet edhe më e qartë nëse imagjinohet e kundërta: nëse brenda katër javësh Irani do të kishte vrarë Benjamin Netanyahu, eliminuar drejtuesit e ushtrisë izraelite dhe të Mossad-it, si dhe do të kishte shkatërruar pjesën më të madhe të forcave ajrore dhe detare të Izraelit, askush nuk do të thoshte se po humbiste.

Megjithatë, në rastin e Trump, ndjesia e humbjes është në ajër.

Mund të duket si një ekzagjerim, dhe në një farë mase është, por lind pyetja pse ndodh kjo. As në fillim të luftës në Vietnam – që më pas u bë më e papëlqyera në historinë e SHBA-së – nuk kishte një situatë ku një pjesë kaq e madhe e amerikanëve të shpresonin që ushtria e tyre të humbiste, siç po ndodh tani.

E njëjta gjë vlen edhe për “luftërat e pafundme” të George W. Bush në Lindjen e Mesme: as ndërhyrja në Afganistan në vitin 2001 dhe as pushtimi i Irakut në vitin 2003 nuk u kundërshtuan kaq fort që në ditët e para.

Klima e sotme lidhet drejtpërdrejt me figurën e Trump në Shtëpinë e Bardhë.

Kriza e konsensusit

Siç del edhe nga analizat e fundit, Trump kuptohet më mirë duke parë precedentët historikë: anti-europianizmi i Richard Nixon në fillim të viteve ’70, proteksionizmi i Ronald Reagan në vitet ’80, si dhe krizat e shumta në marrëdhëniet transatlantike gjatë luftërave në Lindjen e Mesme dhe krizave energjetike.

Por Trump shkon më tej: ai ka një aftësi të veçantë për të trembur dhe për të larguar gjysmën e vendit të tij dhe një pjesë të madhe të aleatëve, sidomos europianë.

Mbështetja shumë e ulët për luftën në Iran lidhet edhe me faktin se ai ka bërë pak për ta shpjeguar dhe “shitur” këtë ndërhyrje te publiku. Edhe brenda bazës së tij politike, MAGA, ka shenja pakënaqësie.

Protestat “No Kings”, që janë zhvilluar në disa qytete amerikane edhe këtë fundjavë, nuk janë të parat kundër një lufte, por kësaj here ato lidhen edhe me kundërshtimin ndaj prirjeve autokratike të presidentit.

Në këtë kuptim, Irani po vepron edhe në “frontin e brendshëm”, duke ndikuar opinionin publik amerikan dhe duke zgjeruar efektet në ekonominë globale. Në këtë front, lufta nuk mund të quhet sukses derisa të zhbllokohet Ngushtica e Hormuzit.

Edhe në raport me aleatët, situata është e tensionuar.

Kriza e vitit 2003 për Irakun ishte shumë e fortë, pasi Gjermania dhe Franca u distancuan nga SHBA. Në atë kohë, shumëkush mendoi se NATO kishte marrë fund.

Por sot situata është edhe më komplekse: përplasjet ndodhin ndërkohë që SHBA vendos tarifa ndaj mallrave europiane dhe paralelisht zhvillohet një tjetër luftë në Europë, ajo në Ukrainë.

Sipas Kissinger

Për të kuptuar Trump mbetet i vlefshëm edhe gjykimi i Henry Kissinger, i cili para vdekjes së tij e përshkroi si një figurë që sinjalizon kalimin nga një epokë historike në një tjetër.

Epoka që po hapet karakterizohet nga rikthimi në qendër i raportit të forcave.

Dhe në fund, edhe kjo luftë do të gjykohet pikërisht me këtë kriter: kush do të dalë më i fortë dhe kush më i dobët../CorrieredellaSera