Një verë pa fluturime, emergjenca e kerozinës frikëson pushimet – çfarë mund të ndodhë?

'Rong Lin Wan' është një emër që deri dje nuk do të kishte asnjë kuptim për shumicën dërrmuese të banorëve të planetit. Deri dje, domethënë: sot, megjithatë, ne e dimë se fati i atyre që kanë rezervuar tashmë një ose më shumë fluturime për pushimet e tyre verore varet pikërisht nga Rong Lin Wan, një gjigant deti 250 metra i gjatë, që tani është gati të mbërrijë në portin e Roterdamit, në Holandë, duke mbajtur një ngarkesë vajguri. Sapo të arrijë në destinacionin e saj, në pasditen e 9 prillit, Rong Lin Wan do të jetë anija e fundit e ngarkuar me vajguri aviacioni që do të largohet nga Gjiri Persik dhe do të arrijë në Evropë.

Rifornimi i fundit nga Gjiri (për tani)
Më 26 shkurt, nga Mina Al Ahmadi (Kuvajt) dhe me destinacion fillestar Maltën, një naftëmbajtëse ka arritur të kalojë ngushticën e Hormuzit pak para bllokimit nga Irani. Pas mbërritjes së saj, nga Lindja e Mesme nuk pritet më asnjë dërgesë jet fuel për linjat ajrore evropiane: aktualisht nuk janë parashikuar furnizime të tjera nga zona e Gjirit. Në aeroportet evropiane është shfaqur menjëherë frika e një vere pa kerozinë, me pasoja të mundshme mbi rezervat dhe ndoshta anulimin e fluturimeve.

ENAC: “Rrezik i pashmangshëm”
Çfarë ka të vërtetë në këtë alarm tjetër lidhur me konfliktin në Lindjen e Mesme? A ekziston rreziku që një pjesë e flotës ajrore të mbetet në tokë? Pierluigi Di Palma, president i ENAC që nga 2021, sqaron: “Aktualisht nuk jemi në emergjencë. Asnjë fluturim nuk është anuluar, rezervat janë të sigurta dhe trafiku ajror nuk po ndikohet, edhe pse jemi në periudha me rritje fluturimesh për festat e Pashkës. Megjithatë, nëse lufta do të zgjasë disa javë ose muaj, rreziku i ndërprerjes së furnizimeve është real.”

Ai shton se muajt nga maji deri në shtator janë veçanërisht kritikë për frekuencën e fluturimeve dhe mbipopullimin e pasagjerëve, duke e bërë monitorimin të domosdoshëm.

Rezervat minimale dhe anulime të mundshme
Sipas analistëve, që nga fillimi i majit, Evropa mund të përballet me gjysmën e karburantit ajror të zakonshëm. Kompanitë mund të përdorin rezervat strategjike dhe të shtyjnë mirëmbajtjen e rafinerive, por kjo mund të mos mjaftojë. Importet e jet fuel në kontinent kanë rënë në 420 mijë barelë në ditë, 40% më pak se java e mëparshme, dhe në nivelin më të ulët që nga 2022, kur lufta në Ukrainë shkaktoi tensione energjetike. Rezervat në zonën Amsterdam-Rotterdam-Anvers janë gjithashtu më të ulëta se mesatarja e periudhës. Pasojat mund të shkojnë nga reduktimi i linjave deri tek ulja e frekuencës së fluturimeve.

Çmimi i karburantit ndikon mbi biletat
Kostoja e kerozinës ndikon fort në çmimin e biletave. Si shpjegon Di Palma, “pothuajse të gjitha kompanitë e blejnë karburantin me kohë për t’u mbrojtur nga luhatjet e çmimeve, si një sigurim për të ardhmen.”

Për shembull, Ryanair ka siguruar 84% të nevojës për karburant për janar-mars 2026 me 77 dollarë për barel. Për tremujorin që nisi më 1 prill, 80% e karburantit është garantuar me 67 dollarë për barel. Nëse kriza në Hormuz vazhdon, kompanitë do të duhet të blejnë karburant në “çmimin e tregut”, shumë më të lartë, duke rritur edhe çmimet e biletave.

Di Palma shton se kompanitë tregojnë resiliencë duke krijuar rrugë të reja drejt Azisë dhe Lindjes së Largët, por kjo sjell rritje të çmimeve për shkak të distancave dhe kohës më të madhe të fluturimit.

Në këto kushte, shqetësimi për një verë pa kerozinë duket i justifikuar, sidomos për vendet me varësi të lartë nga importet./Lajmi i Fundit