Trump: “Mbretëria e Bashkuar është e çmendur që nuk kryen shpime në Detin e Veriut”, por a do të uleshin vërtet faturat?

Donald Trump ka nisur sulmin e tij të fundit ndaj energjisë së rinovueshme, duke e quajtur Mbretërinë e Bashkuar “të çmendur” për mos rritjen e nxjerrjes së naftës në Detin e Veriut.

Vitin e kaluar, qeveria britanike i dha fund licencave të eksplorimit, që do të thotë se kompanitë nuk mund të marrin më autorizim për të kërkuar rezerva të reja nafte dhe gazi në zona të paeksploruara. Kjo nuk do të thotë që të gjitha projektet e shpimit në vazhdim janë ndalur.

Megjithatë, ndërsa Irani mban kontroll të rreptë mbi Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat kryesore të bllokimit të karburanteve fosile në botë, përmes së cilës kalojnë rreth një e pesta e furnizimeve globale të naftës, thirrjet për të anuluar ndalimin historik janë bërë më të forta.

Ministrja britanike e Financave, Rachel Reeves, thotë se qeveria po punon “intensivisht” për të lejuar shpime të reja duke hapur “vende lidhëse”, të cilat lejojnë shpimin në ose afër fushave ekzistuese. Njoftimi vjen pasi Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) parashikoi se lufta kundër Iranit do ta godasë Mbretërinë e Bashkuar më shumë se çdo ekonomi tjetër të përparuar, për shkak të pjesës së saj të lartë të importeve të energjisë.

Trump i thotë Mbretërisë së Bashkuar: “Shpo, zemër, shpo”

“Evropa është e dëshpëruar për energji, megjithatë Mbretëria e Bashkuar refuzon të hapë naftën e Detit të Veriut, një nga vendburimet më të mëdha në botë”, ka shkruar Trump në fillim të kësaj jave në platformën e tij sociale Truth Social.

“Aberdeen duhet të ishte në një bum të plotë. Norvegjia po i shet naftën e Detit të Veriut Mbretërisë së Bashkuar me çmim dyfish. Po bëjnë një pasuri.”

Trump më pas argumentoi se Mbretëria e Bashkuar është “në një pozicion më të mirë” për të shpuar në Detin e Veriut, duke shtuar: “Shponi, shponi! Është absolutisht çmenduri që ata [Mbretëria e Bashkuar] nuk e bëjnë këtë, dhe s’ka më turbina me erë.”

Ku gabon Donald Trump në lidhje me Detin e Veriut

Që nga viti 1975, Mbretëria e Bashkuar ka nxjerrë tashmë afërsisht 4.1 miliardë ton naftë. Autoriteti i Tranzicionit të Detit të Veriut (NSTA) parashikon që 218 milionë ton shtesë mund të prodhohen nga depozitat ekzistuese deri në vitin 2050.

Sipas Njësisë së Inteligjencës së Energjisë dhe Klimës (ECIU), këto parashikime tregojnë se shpimet e reja mund të ofrojnë vetëm 74 milionë ton shtesë, ose 1.7 përqind të totalit të nxjerrë midis viteve 1975 dhe 2050. Kjo do të thotë se 93 përqind e naftës dhe gazit që ka të ngjarë të prodhohet në Detin e Veriut është nxjerrë tashmë.

Një analizë e veçantë nga grupi i fushatës Uplift zbuloi se hapja e fushave të reja të mëdha në Detin e Veriut do të kishte shumë pak ndikim në varësinë e Mbretërisë së Bashkuar nga importet e gazit.

Fusha Jackdaw, një nga fushat më të mëdha të pashfrytëzuara të gazit në Detin e Veriut, do të zëvendësonte vetëm 2 përqind të importeve aktuale të gazit në Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa fusha Rosebank, e cila përmban kryesisht naftë, do të mbulonte vetëm rreth 1 përqind të importeve të gazit në Mbretërinë e Bashkuar.

Sipas Uplift, kjo do ta linte Mbretërinë e Bashkuar pothuajse tërësisht të varur nga furnizimet nga Norvegjia dhe vendet e tjera.

Për më tepër, çmimet e naftës dhe gazit përcaktohen nga tregjet globale, duke mos ofruar zbritje për konsumatorët e Mbretërisë së Bashkuar. Dhe gazi i nxjerrë në ujërat e Mbretërisë së Bashkuar mund të eksportohet te ofertuesi më i lartë, që do të thotë se rritja e prodhimit vendas nuk do të përkthehet domosdoshmërisht në kosto më të ulëta.

A do t’i ulë faturat e energjisë shpimet e mëtejshme në Detin e Veriut?

Mes presionit për shpime në Detin e Veriut, lufta kundër Iranit ka shkaktuar gjithashtu një nxitim për të gjeneruar energji të rinovueshme të prodhuar në vend, e cila është më pak e ekspozuar ndaj tensioneve gjeopolitike.

Mbretëria e Bashkuar po nxiton për të përmirësuar rrjetin e saj elektrik për të akomoduar parqe të reja diellore dhe eolike, shpesh të vendosura në zona të largëta.

Në vitin 2025, burimet e rinovueshme gjeneruan një rekord prej 52.5 përqind të energjisë elektrike të Mbretërisë së Bashkuar, viti i dytë radhazi në të cilin ato tejkaluan 50 përqind. Më 26 mars, energjia e erës në Mbretërinë e Bashkuar arriti gjithashtu një nivel të ri rekord prej 23,880 megavatësh, të mjaftueshme për të furnizuar me energji afërsisht 23 milionë shtëpi.

Një analizë e Universitetit të Oksfordit zbuloi se një Mbretëri e Bashkuar e furnizuar tërësisht me energji të rinovueshme mund t’u kursente familjeve deri në 441 £ (510 €) në vit në faturat e tyre të energjisë elektrike.

Në të kundërt, maksimizimi i nxjerrjes së naftës dhe gazit nga Deti i Veriut do t’u kursente familjeve vetëm midis 16 £ (19 €) dhe 82 £ (95 €) në vit, me kusht që të ardhurat e mbledhura nga taksat të shpërndahen tek familjet për të kompensuar faturat e tyre të energjisë.

Dr. Anupam Sen, bashkautor i studimit, tha se ideja e “tharjes” së Detit të Veriut për ta bërë Mbretërinë e Bashkuar më të sigurt energjitikisht dhe për të ulur ndjeshëm faturat e familjeve është “fantazi e pastër”.

Më parë këtë vit, dhjetë vende evropiane – përfshirë Mbretërinë e Bashkuar – angazhuan 9.5 miliardë euro për një marrëveshje historike për të ndërtuar 100 GW projekte të përbashkëta të energjisë së erës në det të hapur në ujërat e përbashkëta të Detit të Veriut deri në vitin 2050. Kjo do të ishte e mjaftueshme për të furnizuar me energji elektrike afërsisht 134 milionë shtëpi.