Tatuazhet ndikojnë në sistemin tonë imunitar në mënyra që vetëm tani po i zbulojmë

Një numër gjithnjë e në rritje i të dhënave shkencore tregojnë se bojërat e tatuazheve kanë pasoja biologjike kur hyjnë në trup.

Arti i tatuazheve ekziston prej dekadash, por vetëm kohët e fundit shkencëtarët kanë filluar të zbulojnë mënyrat se si pigmentet bashkëveprojnë me sistemin tonë imunitar.

Tatuazhet në përgjithësi konsiderohen të sigurta, por provat shkencore në rritje sugjerojnë se bojërat nuk janë biologjikisht inerte. Pyetja kryesore nuk është më nëse tatuazhet futin substanca të huaja në trup, por sa toksike mund të jenë këto substanca dhe çfarë implikimesh ka kjo për shëndetin tonë afatgjatë.

Boja e tatuazheve është një përzierje kimike komplekse që përmban pigmente që japin ngjyrë, bartës të lëngshëm që ndihmojnë në shpërndarjen e bojës, konservues për të parandaluar rritjen e mikrobeve dhe sasi të vogla papastërtish, siç raportohet nga ScienceAlert.

Shumë pigmente të përdorura sot u zhvilluan fillimisht për aplikime të tilla si bojërat e automobilave, plastikat dhe toneri i printerit, jo për përdorim në lëkurën e njeriut.

Disa bojëra përmbajnë gjurmë të metaleve të rënda, siç janë nikeli, kromi, kobalti dhe plumbi. Metalet e rënda mund të jenë toksike në përqendrime të caktuara dhe dihet se shkaktojnë reaksione alergjike dhe ndjeshmëri imunologjike.

Bojërat e tatuazheve mund të përmbajnë gjithashtu komponime organike, të tilla si ngjyrat azo dhe hidrokarburet aromatike policiklike.

Substancat që mund të paraqesin rreziqe

Bojërat azo janë ngjyra sintetike që përdoren gjerësisht në industrinë tekstile dhe të plastikës. Nën kushte të caktuara, të tilla si ekspozimi i zgjatur ndaj rrezeve të diellit ose gjatë heqjes së tatuazheve me lazer, ato mund të dekompozohen në amina aromatike. Këto kimikate janë lidhur me kancerin dhe dëmtimet gjenetike në studimet laboratorike.

Hidrokarburet aromatike policiklike, shpesh të shkurtuara si PAH, formohen gjatë djegies jo të plotë të lëndës organike dhe gjenden në blozë, shkarkimin e automjeteve dhe ushqimin e djegur.

Bojërat e zeza të tatuazheve, zakonisht të bëra nga karboni i zi, mund të përmbajnë këto komponime, disa prej të cilave konsiderohen kancerogjene.

Ngjyrat “fajtore”

Bojërat me ngjyra, veçanërisht të kuqen, të verdhën dhe portokallin, shpesh shoqërohen me reaksione alergjike dhe inflamacion kronik. Kjo është pjesërisht për shkak të kripërave metalike dhe ngjyrave azo, të cilat mund të transformohen në amina aromatike potencialisht toksike.

Tatuazhet përfshijnë injektimin e bojës thellë në dermë, shtresa nën sipërfaqen e lëkurës. Trupi i njeh grimcat e pigmentit si trupa të huaj. Qelizat imune përpiqen t’i largojnë ato, por grimcat janë shumë të mëdha për t’u eliminuar plotësisht. Prandaj, ato mbeten të bllokuara brenda qelizave të lëkurës, duke i bërë tatuazhet të përhershme.

Bojëra e tatuazhit nuk kufizohet vetëm në lëkurë. Studimet tregojnë se grimcat e pigmentit mund të migrojnë përmes sistemit limfatik dhe të grumbullohen në nyjet limfatike.

Nyjet limfatike filtrojnë qelizat e sistemit imunitar dhe ndihmojnë në koordinimin e përgjigjeve imunitare. Efektet afatgjata shëndetësore të akumulimit të bojës në këto inde mbeten të panjohura, por roli i tyre qendror në mbrojtjen imunitare ngre shqetësime në lidhje me ekspozimin e zgjatur ndaj metaleve dhe toksinave organike.

Si ndikohet sistemi imunitar?

Një studim i kohëve të fundit raporton se pigmentet e tatuazheve mund të ndikojnë në funksionin imunitar, të shkaktojnë inflamacion dhe të zvogëlojnë efektivitetin e disa vaksinave.

Studiuesit kanë zbuluar se boja e tatuazheve thithet nga qelizat imune në lëkurë. Kur këto qeliza vdesin, ato lëshojnë sinjale që e mbajnë sistemin imunitar aktiv, duke shkaktuar inflamacion në nyjet limfatike aty pranë deri në dy muaj.

Sipas të njëjtit studim, boja e tatuazhit në vendin e injektimit të vaksinës ndryshoi përgjigjet imune. Është e rëndësishme të theksohet se ajo është shoqëruar me një përgjigje imune të reduktuar ndaj vaksinës COVID-19. Kjo nuk do të thotë që tatuazhet i bëjnë vaksinat të rrezikshme.

Kjo sugjeron që, në kushte të caktuara, pigmentet e tatuazhit mund të ndikojnë në përgjigjen imune, e cila është sistemi i komunikimit kimik që qelizat imune përdorin për të koordinuar përgjigjet e tyre ndaj një infeksioni ose vaksinimi.

Aktualisht nuk ka prova epidemiologjike që lidhin tatuazhet me kancerin tek njerëzit. Megjithatë, studimet laboratorike dhe në kafshë sugjerojnë disa rreziqe të mundshme. Disa pigmente tatuazhesh mund të degradojnë me kalimin e kohës ose kur ekspozohen ndaj dritës ultravjollcë ose heqjes me lazer, duke formuar nënprodukte toksike dhe ndonjëherë kancerogjene.

Shumë lloje kanceri kërkojnë dekada për t’u zhvilluar, duke i bërë këto rreziqe të vështira për t’u studiuar drejtpërdrejt.

Rreziqet më të dokumentuara shëndetësore të lidhura me tatuazhet janë reaksionet alergjike dhe inflamatore. Bojë e kuqe, në veçanti, shoqërohet me simptoma të tilla si kruarje e vazhdueshme, ënjtje dhe granuloma. Granulomat janë nyje të vogla që formohen kur sistemi imunitar përpiqet të izolojë materialin që nuk mund ta eliminojë.

Këto reaksione mund të ndodhin muaj ose vite pas bërjes së një tatuazhi dhe mund të shkaktohen nga ekspozimi në diell ose ndryshimet në funksionin e sistemit imunitar.

Inflamacioni kronik është lidhur me dëmtimin e indeve dhe një rrezik në rritje të sëmundjeve.

Njerëzit me sëmundje autoimune ose sistem imunitar të dobësuar janë gjithashtu veçanërisht të prekshëm.

Rreziku i infeksionit

Ashtu si çdo procedurë që shpon lëkurën, tatuazhi mbart një rrezik të caktuar infeksioni. Higjiena e dobët mund të çojë në infeksione të tilla si Staphylococcus aureus, hepatiti B dhe C, dhe, në raste të rralla, infeksione atipike mikobakteriale.

Një nga vështirësitë kryesore në studimin e toksicitetit të tatuazheve është mungesa e një kuadri rregullator specifik dhe uniform. Në shumë vende, bojërat e tatuazheve i nënshtrohen rregulloreve shumë më pak të rrepta sesa produktet kozmetike ose mjekësore. Në fakt, prodhuesit mund të mos jenë të detyruar të zbulojnë të gjithë përbërësit.

Bashkimi Evropian ka vendosur kufizime më të rrepta për substancat e rrezikshme në bojëra, por mbikëqyrja globale mbetet e pabarabartë.

Për shumicën e njerëzve, tatuazhet nuk shkaktojnë probleme serioze shëndetësore, por ato nuk janë as plotësisht të padëmshme.

Shqetësimi më i madh është se, ndërsa tatuazhet bëhen më të mëdha, më të shumta dhe më shumëngjyrëshe, ngarkesa e përgjithshme kimike rritet gjithashtu. E kombinuar me ekspozimin në diell, plakjen, ndryshimet në sistemin imunitar ose heqjen me lazer, kjo barrë mund të ketë pasoja që shkenca ende nuk i ka sqaruar plotësisht.

Me rritjen e vazhdueshme të tatuazheve në mbarë botën, nevoja për reformë rregullatore, transparencë dhe kërkime të vazhdueshme shkencore po bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u injoruar.