Si një shkretëtirë e thatë po shndërrohet në “fabrikë” të CO₂ falë Kinës

Një shkretëtirë perceptohet përgjithësisht si një vend i thatë dhe armiqësor, ku është e pamundur të mbillen pemë ose të lejohet jeta të lulëzojë. Megjithatë, ajo që po ndodh në Kinë tregon se kjo “boshllëk biologjik” mund të mbushet të paktën pjesërisht dhe se edhe zonat më ekstreme mund të kontribuojnë në uljen e dioksidit të karbonit në atmosferë.

Projekti filloi në shkretëtirën Taklamakan në Kinën veriperëndimore. Është një nga shkretëtirat më të mëdha në botë, me një sipërfaqe të krahasueshme me atë të Gjermanisë. Një zonë e gjerë, e karakterizuar nga kushte ekstreme klimatike, konsiderohej e paqëndrueshme dhe e vështirë për t’u kaluar për shekuj me radhë.

Mbillen 66 Miliardë Pemë

Që nga viti 1978, Kina ka mbjellë pemë përgjatë perimetrit të shkretëtirës me qëllim që të kundërveprojë ndaj përparimit të shkretëtirëzimit. Projekti, i njohur edhe si “Muri i Madh i Gjelbër”, planifikon mbjelljen e vazhdueshme deri në vitin 2050. Deri më sot, janë mbjellë afërsisht 66 miliardë pemë. Kjo shkallë e paparë ndërhyrjeje e ka transformuar në mënyrë progresive peizazhin.

Duke analizuar 25 vjet të dhëna satelitore, shkencëtarët kanë zbuluar se bimësia që rritet përgjatë skajeve të shkretëtirës thith më shumë dioksid karboni sesa emetohet në zonë. Ky është një rezultat shumë i rëndësishëm nga një perspektivë mjedisore. Në terma numerikë, përmbajtja mesatare e CO2 në ajrin e shkretëtirës ka rënë nga 416 pjesë për milion në 413 ppm, një shifër që tregon efektivitetin e ndërhyrjes.

Ky projekt tregon qartë se si veprimet njerëzore mund të rrisin thithjen e CO2 edhe në rajonet më të thata të planetit. Taklamakan konsiderohet shkretëtira e dytë më e madhe me rërë në botë pas asaj në Arabinë Saudite dhe është parë gjithmonë si një barrierë natyrore për të udhëtuar midis Kinës veriore dhe asaj jugore.

Megjithatë, sot, kurora e pemëve të mbjella përgjatë perimetrit të saj ka arritur një qëllim të jashtëzakonshëm: jo vetëm që zvogëlon përqendrimet e dioksidit të karbonit, por mbron edhe zonat bujqësore përreth nga dunat që përparojnë. Zonat jashtë shkretëtirës janë thelbësore për bujqësinë kineze, me kullota dhe toka pjellore që rrezikonin të përpiheshin gradualisht nga rëra.

Reshjet janë rritur gjithashtu

Mbjellja masive kontribuoi gjithashtu në një rritje të lehtë të reshjeve, me disa milimetra, duke inkurajuar rritje më të madhe të bimësisë natyrore gjatë sezonit të shirave dhe duke stimuluar fotosintezën. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një nga zonat më të thata në botë, ku reshjet vjetore janë më pak se 100 milimetra dhe diapazoni i temperaturave është shumë i lartë.

Falë kësaj barriere të gjelbër, tani është e mundur të zbuten stuhitë e dhunshme të rërës dhe të planifikohen infrastrukturë të re, siç janë rrugët dhe autostradat që aktualisht kalojnë shkretëtirën. Për më tepër, depozitat nëntokësore të naftës dhe gazit tani mund të shfrytëzohen falë zhvillimit të një rrjeti logjistik më efikas.

“Ne kemi zbuluar, për herë të parë, se ndërhyrja njerëzore mund të përmirësojë në mënyrë efektive sekuestrimin e karbonit edhe në peizazhet më të thata, duke demonstruar potencialin për të transformuar një shkretëtirë në një lavaman karboni dhe për të ndaluar shkretëtirëzimin”, shpjegoi bashkautori i studimit Yuk Yung, profesor i shkencave planetare në Caltech dhe shkencëtar i lartë kërkimor në Laboratorin e Propulsionit me Avionë të NASA-s./Lajmi i Fundit